М.Мақатаев: Мен – XXI ғасыр ұрпақтарының құрдасымын

«Мен XXI ғасыр ұрпақтарының құрдасымын. Бәлкім, одан әрідегі ұрпақтардың туысымын да…» Бұл – ақын Мұқағали Мақатаевтың өз сөзі. Расында да, оның жыры бір дәуірдің ғана емес, бірнеше буынның жүрегіне жол тапқан мәңгілік мұраға айналды. Бүгін қара өлеңді қасиет тұтқан ақынның туғанына – 95 жыл толды.
Мұқағали Мақатаевтың өз дауысы тар кеудемде өшпеген, талықсып шыққан үнім бар...Көктеген, бірақ өспеген,
Бағымда раушан гүлім бар.
Бүгін қазақ поэзиясының ақиығы, халықтың мұңын мұңдап, жоғын жоқтаған ақынның туған күні. Ал өмірден өткеніне тура жарты ғасыр толды. Көзі тірісінде-ақ «менің өлеңдерім менімен бірге өлмейді» деген Мұқағали, өз жырымен бірге жасайтын тағдыр иесі екенін уақыттың өзі дәлелдеді.

Ғұмырының қысқа болғаны ғана өкінішті. Үлкендер де, жастар да сүйіп тыңдайды. Өте өнегелі, тәрбиелі өлеңдер. 
Өлеңдерінің барлығы жүректен шыққаннан кейін, Мұқағалидың өлеңдері жүректерде мәңгілік сақталып келеді. 
Мұқағали поэзия заңғары, оны оқу әр адамның арманы, Жазғандары, жүректердің, жылағанның қорғаны, жалғастырды аспан мен жер арасын. Әне оның тұлпарының озғаны.

Оның жырлары – сағыныш пен сырдың, махаббат пен мұңның, адам мен қоғамның айнасы. Әр жолынан тіршілікке деген шынайы махаббат, адам жанының терең иірімдері сезіледі. Сондықтан да Мұқағали – өткен ғасырдың ғана емес, бүгінгі XXI ғасыр жастарының да сырласына айналды.
Ұлықбек Есдәулет, ақын, Түрксой жазушылар одағының төрағасы:

Мұқағали былай қарасаң бақытты ақын. Бүкіл дүниенің даңқын жинап алды деуге болады. Өз ғасырынан озып кетті деуге болады. ХХ ғасырда туғанымен, ХХІ ғасырдың да үлкен ақыны. Бұл ғасырлардың ғасырларға кеткен ақын. 

Ақын жыры – уақыттың шекарасын мойындамайтын рухани кеңістік. Кеше ғана жазылғандай әсер қалдыратын қарапайым өлең жолдары оқырманның жүрегінен ойып тұрып орын алды.
Бауыржан Жақып, ақын, Филология ғылымдарының докторы:

Өмірде қуаныш та бар, қайғы да бар. Сағыныш та бар. Жақсылық та бар. Жамандық та бар. Осының барлығын өлеңге өте бір қарапайым қара өлең ырғағымен, қара өлең нұсқасымен қалдырып кеткен ғой Мұқаң. Шынайылығында, ешқандай боямасыз өмірді поэзияға түсіріп кеткендігінде деп ойлаймын өз басым. 

Мұқағали – поэзия арқылы халықтың жан дүниесін сөйлеткен ақын. Оның жырлары әр буынның өз шындығын табатын рухани мекенге айналды. Сол себепті ақын есімі де, қара өлеңі де – ұрпақтар арасын жалғаған мәңгілік рухани көпір болып қала бермек .